İzmir torna - Dişli üretimi

Çevresinde birden fazla kesici uç bulunan dönel kesicilerle, malzeme üzerinden talaş kaldırmak suretiyle, 
biçim verme işlemlerine frezeleme denmektedir. Düzlem yüzey, profil, kanal, cep ve her türlü bölüntü/dişli açma operasyonlarını içeren geniş bir uygulama alanı mevcuttur. Klasik freze tezgahlarında hassas bölme ve 
dişli imalatı, divizör denilen cihazlarla gerçekleştirilmektedir. Divizörün en önemli olumsuzlukları; çok sayıda aparat ve donanım gerektirmesi, delikli aynanın kullanımı esnasında çok fazla dikkate ihtiyaç duyulması ve özellikle dişli açma işlemlerinin karmaşık hesaplar içermesidir. Literatürde divizörlerin modernizasyonuna yönelik bir çalışmaya rastlanmamıştır. Daha çok CNC işleme merkezlerinde karmaşık parçaların işlenmesine yönelik döner tablalar kullanılmaktadır. Bunlar ise dişli yapımına uygun değildir. 
Bilgisayar destekli bölme işlemleri ve dişli açma yöntemleri konusunda çeşitli çalışmalar yapılmıştır. CNC 
dik işleme merkezinde yapılan bir çalışmada makro programlar kullanılarak düz dişlilerin imalatı 
gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışmada, FANUC programlama dili kullanılarak bir makro program 
geliştirilmiş, modülü 8 ve diş sayısı 14 olan bir düz dişli yapılmıştır. Kesici takım olarak parmak freze çakısı 
kullanılmış ve yüzey pürüzlülükleri istenen değerlere yakın çıkmıştır. Ayrıca dişlinin, diğer yöntemlere nazaran 
daha uzun sürede imal edildiği görülmüştür.

İzmir Torna Tornacılık Atölye Dişli Üretimi

Sistemin çalışması kısaca şöyledir: Tornanın fener miline bağlanan enkoder yardımıyla aynanın açısal konumu ve arabasına takılan lineer cetvel ile arabanın z eksenindeki konumu okunmaktadır. Bu konumlara karşılık gelen profilin referans konumu (xeksenindeki) bilgisayar hafızasından çağrılmakta ve kesme takımı konumunu ölçen transduserden (lineer cetvel) gelen sinyalle karşılaştırılmaktadır. Görülen hata kontrol işlemine tabi tutularak bir düzeltme sinyali hazırlanmakta ve servo yükselticiye kontrol sinyali ulaştırılmaktadır. Bu sinyal ile servo-yükseltici çıkışında servovalfı tahrik edecek bir akım oluşturulmakta ve servovalfa bağlı hidrolik silindir ile Kullanıcı oval kesitli bir profil işlemek istediğinde, kater referans konumunun belirlenmesi için araba
konumuna ek olarak, aynanın açısal konumunun da ölçülmesi gerekmektedir. Bu amaçla sistemde Heidenhein marka ROC412 model TTL tipi bir enkoder kullanılmıştır. Enkoderin çıkış sinyali “gray code” şeklinde ve 12 bit olup, bilgisayar yardımıyla bu kodlara karşılık gelen açısal değerler bulunmaktadır. Bilgisayara bağlı veri toplama ve kontrol kartı iki ayrı 8 bitlik sayısal giriş kanalına sahip olduğundan ve bu kanalları iki grup halinde peşpeşe okuyabildiğinden, enkoderin 8 bitlik kısmı kullanılmıştır. Böylece fener milinin bir turu 256 aralığa bölünerek konum kontrolu sağlanmıştır. Enkoderin TTL türündeki bilgi verme yapısı ve gray code üretme özelliğinden dolayı açısal konum okuma kabiliyeti yüksek hızlarda bile oldukça güvenli olmaktadır. Deneyler sırasında yanlış açısal konum bilgisine hiç rastlanmamıştır.