SONUÇLAR

CNC freze tezgahlarında modülü büyük olan kramayer düz dişlilerin imalatlarının rahat bir şekilde yapılabileceği, modülü küçük olan kramayer düz dişlilerin imalatlarının parmak freze çakısının çapından dolayı, G41 ve G42 çap telafisinin tam olarak yapılamamasından ayrıca çapları küçük olan çakıların kesici ağız yüksekliklerinin bir problem oluşturduğu görülmüştür. Parmak freze çakısının çapı imalatı yapılacak olan dişlilerin diş dibi yan radyüsünden  büyük olduğu zaman, çakı kesme yolu çakışmaktadır. Bu da modülü küçük olan dişlilerin imalatlarında bir problem olarak ortaya çıkmaktadır.

Bu çalışma ile boyutları verilen herhangi bir kramayer dişli için CNC kodları türetilirken, C programlama dili kullanılmış ve piyasada kullanılan CAD/CAM programlarına ihtiyaç kalmamıştır. Parmak freze çakısı seçilirken, iş parçası üzerinde çakı çaplarının dikkate alınması gerekir. Çakı çaplarına uygun parmak freze çakısı seçilmediği takdirde, kramayer dişlinin hatalı olarak imal edileceği görülmektedir. Bu sebeple parmak freze çakısının çapı çakı çapından daha büyük seçilmemelidir. Aksi takdirde kramayer dişli üzerindeki diş dibi çaplarının olduğu kısımlarda çakı yarı çapından dolayı parçanın CNC freze tezgahında gerçek ölçülerine göre imal edilemeyeceği görülmektedir. Ayrıca hazırlanan programda çakının, Z ekseni boyunca talaş kesme derinliği, işlenecek olan kramayer dişlinin malzemesi  ve kramayer dişlinin kalınlığı göz önünde bulundurularak seçilmelidir.

Sonuç olarak; bu çalışma ile kramayer dişliyi belirleyen temel büyüklükler, hazırlanan C programına dışardan girilerek CNC freze tezgahlarında kramayer dişlilerin imalatı için CNC kodlarının türetimi genelleştirilmiştir.

İzmir Torna, Dişli Çarklar; Silindirik Dişli Çarklar, Konik Dişli Çarklar, Vida Mekanizmaları

Bugün sanayide kullanılan dişli çarklar; silindirik dişli çarklar, konik dişli çarklar ve vida mekanizmaları olarak üç ana sınıfa ayrılırlar [1]. Bu üç sınıfın alt grupian da giriş ve çıkış millerinin konumuna, dişlerin profiline göre oluşturulur. Dişli çarklann boyutlandırılması ve modellenmesi alanlarında literatürde çok sayıda çalışma mevcuttur. Hefeng, Savage ve Knorr [2] yapakları çalışmada kremayer bıçak ile imal edilmiş silindirik düz
dişli çarkların bilgisayar ortamında modellenmesini gerçekleştirmiş ve geometrik ifadeler elde etmiştir. Rao [3] çalışmasında gerilme analizinde kullanmak üzere helisel dişli çarkların üç boyutlu modelini elde etmek için temel matematiksel denklemler vermiştir. Arıkan ve Tamar [4], çalışmalarında daha önceden Tsay [5] tarafından kullanılmış olan diş oluşrurma metodunu kullanarak, üç boyudu diş modelini Ideas programıyla gerçekleştirmişlerdir. Akkurt ve Engin [6] helisel dişli çarklann tasarımı için Autocad-ADS lisanını kullanan bir program geliştirmişlerdir. Bu programda, ilk aşamada girilen veriler kullanılarak önce dişli çark boyudandırılmakta vè imalatta kullanılabilecek çizimler Autocad programında otomatik olarak elde edilmektedir. Fetvacı [7], ANSYS sonlu elemanlar analiz programını kullanarak, iki boyudu düz
dişli modellenmesini gerçekleştirmiş ve ANSYS programının parametrik dizayn modülünü etkin olarak kullanarak diş kuwederinin tatbikinde otomasyon sağlayan bir makro program geliştirmiştir.
Argyris, Dormo ve Litvin [8] sonsuz vida mekanizmalannın temas çizgilerini belirleyerek grafiksel çözüm sunan bir programı Visual Basic yazıkm dilini kullanarak geliştirmişlerdir. Bu program, mekanizmanın
iletim hatalanntn analizine imkan vermektedir. Çavdar ve Karpat [9] tarafından sunulan yayının devamı olarak hazırlanan bu çalışmada, programlar ve yaklaşım tamamen yenilenmiştir. Dişli çarkların boyudandınlmasında kullanılan hesap yöntemlerinde genel olarak - diş dibi mukavemetine ve - yan yüzey mukavemetine
göre modül (m) hesaplanarak başlanır. Hesaplamalarda sürekli mukavemet veya zaman mukavemeti isteğine bağlı olarak malzeme emniyet değerlerinin yanı sıra çalışma şardannı ifade eden çok sayıda faktör kullanılır. Bu faktörler, dişli çark hesaplamalarının uzun ve karmaşık olmasının nedeni olarak gösterilebilirler. Uygun
sonuçlara ulaşılamadığında yaşanan, hesap adımlarında sıklıkla önceki adımlara geri dönme zorunlulukları da
zaman kaybı ve hesap hatalanna neden olmaktadır. Dişli çark boyutlandırma süreci çeşitli alanlarda kapsamlı informasyonlar, tecrübe ve yoğun bir mühendislik çalışması gerektirmektedir. Tasarımcı hesaplama sürecinde faktörlerin ne anlama geldiğinden, dişli çark imalat bilgilerine kadar uzanan geniş bir yelpazede bilgiye ihtiyaç duyar. Tasarımcının bu bilgilere güvenli ve hızlı bir şekilde ulaşması tasarım sürecinin verimliliği için önemlidir.